(2015 07 12 2e) Moenie na die vals profete luister nie Jeremia 27 v14 tot 21

Inleiding

Tans, soos in elke ander tydvak, hoor ons as kinders van die Here uit verskillende oorde boodskappe wat aanspraak maak dat dit van die Here kom. Die inhoud van verskillende boodskappe is ongetwyfeld met mekaar in stryd. Daar is ware, maar ook valse profesieë. Moses het die Israeliete al teen die vals profeet gewaarsku (Deut 13:1 – 5).

Drie maal sê Jeremia in ons teksgedeelte oor die profete wat ‘n ander boodskap oordra as syne: Moenie luister … nie (Jer 27:14, 16, 17), wat dan ook vanaand ons tema is. Dis nie wat hy nie, maar die Here sê, so sê Jeremia vir die volk. Tog is dit veel makliker gesê as gedoen. Hoe moes die volk weet wat is ware en wat valse profesie?

In die tyd wat ons nou beleef, die tyd tussen Christus se koms en sy wederkoms, is vals leraars, vals apostels en vals profete vaardig (2 Pet 2:1; 1 Joh 4:1 -3; Op 2:2, 16:13). Hoe moet ons weet wat is waar en wat is vals? Hoe moet ons onderskei wanneer die Here met ons praat en wanneer wat ons hoor vloek teen wat Hy sê?

God praat in beeld

In Jerusalem was ‘n geheime konferensie aan die gang van afgevaardigdes van onderskeie klein state in Palestina: Edom, Moab, Tirus en Sidon. Die wêreldmoondheid Babel se groot teenstander, Egipte, word nie genoem nie, maar is agter die skerms aan die roer.

Onder aanvoering van Egipte wou hierdie klein staatjies die gehate juk van die wêreldheerser, Nebukadnesar, afgooi. Die gesante was in Jerusalem om koning Sedekia te oortuig dat Juda aan die opstand deelneem.

Sy sekretaris Baruk skryf Jeremia se woorde neer: So het die Here vir my gesê: Maak vir jou jukke met skeie en stroppe en sit een daarvan op jou nek (Jer 27:2). Jeremia moes nogal ‘n prentjie geslaan het: ‘n man wat rondloop met ‘n juk wat gebruik word om osse in te span, op sy nek. Wat vang die eksentrieke profeet met die skerp tong tog nou weer aan? So kon die Judeërs dink. Dit was iets om oor te praat.

Die situasie was kritiek. Jeremia se woorde – God se boodskap – het nie meer indruk gemaak nie. Die ore was gesluit. Die landbouwerktuie moes daarom eers ‘n beroep op die oë doen.

Jeremia het in opdrag van die Here nog ‘n paar soortgelyke jukke saamgebring. Hy gee toe een vir elke gesant van die verskillende lande. Dit moes elke gesant aan sy koning oorhandig met die boodskap dat elkeen wat teen Nebukadnesar in opstand kom, sal ervaar dat die Here hom met oorlog, hongersnood en met pes sou straf (Jer 27:4 – 6 en 8). Hierdie lande en hul konings moes weet: God tree in die bres vir die wêreldheerser, Nebukadnesar.

Die rede daarvoor: Nebukadnesar was die roede in God se hand waarmee Hy Juda tugtig oor hulle volharding in afgodery en ongehoorsaamheid. Nebukadnesar se oorheersing sou wél tot ‘n einde kom, maar nie wanneer konings en politici só besluit nie. God sal besluit. Hy sal sy oorheersing tot ‘n einde bring op die tyd wat Hy wil (Jer 27:7).

Hierin sien ons God se grootheid en majesteit. Aan Hom behoort nie net Palestina nie, maar ook die hele wêreld – in Jeremia se tyd en steeds vandag. Diegene wat die politiek bedryf, moet weet dat nie hulle die geskiedenis skryf nie, maar God. Een en almal moet ten alle tye en oral op aarde met God rekening hou.

Dit was Jeremia se boodskap. Hy het daarop aanspraak gemaak dat dit die Here se boodskap aan sy volk was. Sy stem was egter nie die enigste wat opgeklink het nie. Die afvaardigings van die vier konings het vele ander stemme met ‘n totaal ander boodskap gehoor: profete, besweerders, droomuitlêers, towenaars en goëlaars het die volke aangemoedig om nie die koning van Babel te dien nie. Jeremia karakteriseer hulle almal as vals profete. Sy opdrag is: Moenie na hulle luister nie (Jer 27:9, 14, 16, 17).

Die probleem van die teenstrydige boodskappe is: in elke geval is die aanspraak dat dit die boodskap van God is. Ons weet maar te goed, dit is nie so maklik om te onderskei watter boodskap regtig van God af kom en watter nie. Ons het een of ander riglyn nodig.

Teenstrydige boodskappe – so kan ons onderskei

Die gesante van Edom, Moab, Tirus en Sidon het beslis nie gehou van Jeremia se boodskap in beeld nie. Die boodskap van hulle profete, besweerders, droomuitlêers, towenaars en goëlaars het makliker op die oor geval. Jeremia het hulle gewaarsku dat hulle juis verban sou word sou hulle na diegene luister wat ‘n ander boodskap oordra as syne.

Die volk van God het ook die ander profete se boodskap verkies, dat die goed wat uit die tempel weggevoer is, spoedig sou terugkom. Jeremia verkondig dat dit wel sou gebeur, maar eers veel later, volgens die Here se besluit (Jer 27:22). Intussen, het Jeremia geprofeteer, sou selfs die goed wat in die tempel agtergebly het na Babel weggevoer word (Jer 27:19 – 22).

Jeremia het die dilemma van God se volk besef. Hoe moes hulle onderskei watter boodskap regtig van God af kom en watter nie? Sy oplossing vir die dilemma: As hulle werklik profete is en as die woord van die Here by hulle is, laat hulle dan by die Here die Almagtige pleit dat die voorwerpe wat nog in die huis van die Here is en dié in die koning van Juda se paleis en dié in Jerusalem, nie na Babel toe gevat word nie (Jer 27:18). Sou die oordeel wat hy aangekondig het nie werklikheid word nie omdat diegene met die ander boodskap se gebed verhoor word, sou die volk hulle boodskap as waar kon aanvaar.

Ons kan tog ‘n trek eie aan valse profesie hierin identifiseer. Die mense in Jerusalem het geglo dat die tempel, simbool van God se teenwoordigheid, hulle veiligheid gewaarborg het. Wat hulle betref, sou die tempel verontreinig word wanneer koning Nebukadnesar op die toneel verskyn. Hulle het geredeneer God sou nie toelaat dat heidene sy tempel, sy huis onder sy volk, verontheilig nie. Hy sou om daardie rede die heidene uit Jerusalem hou.

Die vals profete het hierdie opvatting met die mense van Juda gedeel en daarom gesê dat die goed wat reeds deur Nebukadnesar na Babel weggevoer is, spoedig sou terugkeer. Jeremia het besef dat die fout in hierdie benadering was dat dit uit die oog verloor het dat die tempelgereedskap deur die mense van Juda en deur die priesters verontreinig is omdat die volk die Here probeer paai het met ‘n leë vormgodsdiens, omdat hulle nie die Here in ‘n lewende verhouding heelhartig gedien het nie.

Die vals profesie kyk die onderliggende sonde van die priesters en mense van Juda mis. Die verkeerde diagnose van die onderliggende kwaal is kenmerkend van vals profesie.

‘n Mens kan nog ‘n kenmerk van vals profesie hieruit aflei. Duidelik het die vals profete, anders as Jeremia, gesê wat ingepas het by die skeefgetrekte sienings van die mense. Die vals profete het gesê wat die mense graag wou hoor. Vals profesie trap nie tone raak nie, raak niks ongewild kwyt nie. Die apostel Paulus spel dit uit: … daar sal ‘n tyd kom wanneer die mense die gesonde leer nie meer sal verdra nie. Hulle sal hulle eie begeertes volg en vir hulle leermeesters bymekaarmaak wat net sal sê wat hulle graag wil hoor. Hulle sal die waarheid nie wil hoor nie en hulle tot verdigsels wend (2 Tim 4:3 – 4). Vandag is die voorspoedsteologie aan die orde van die dag. Daar word verkondig wat mense graag wil hoor: God gee wat jou hart begeer. Hy weerhou jou van teenspoed.

Die evangelie beloof nie ongekende voorspoed en onvermengde seën vir die wat glo nie. Die evangelie beloof dat God se genade in elke omstandigheid genoeg is. Ons moet wéét dat die evangelie teen elkeen van ons se grein ingaan. In ‘n sin is dit vir ons ‘n aanstoot. Die evangelie getuig so van ons volslae doemwaardigheid en ook van ons onvermoë om enigiets te doen (of selfs te kan doen) om onsself te verlos, dat daar geen verlossing buite geloof in Jesus Christus om is nie.

Aan die een kant breek die Heilige Gees stelselmatig die verset in die sondaar teen die waarheid van die Woord af. Aan die ander kant laat Hy die kerk en die gelowige ook volhard om, soos Jeremia, voort te gaan om die Woord van God en getrou aan God se opdrag te verkondig. Dat die evangelie teen ons grein ingaan, maak die aanvaarding daarvan dus, hoewel moeilik, tog moontlik.

Hier moet ons deeglik die opdrag wat ons as gelowiges kry, goed in oënskou neem: Geliefdes, moenie enigeen glo wat sê dat hy die Gees van God het nie, want daar is nou reeds baie vals profete in die wêreld, maar ondersoek elkeen, ondersoek of sy Gees van God afkomstig is (1 Joh. 4:1). Ons het die verantwoordelikheid om mense se aansprake te toets. Hoe kan ek hierdie verantwoordelikheid nakom? Waaraan kan ek mense se aansprake toets? Hiéraan ken julle die Gees van God: elkeen wat bely dat Jesus werklik die Christus is wat mens geword het, het die Gees wat van God afkomstig is. En elkeen wat dit nie bely van Jesus nie, het nie die Gees wat van Christus afkomstig is nie (1 Joh. 4:2, 3). Die vraag wat ons onsself moet afvra wanneer iemand ons daarvan wil oortuig dat dit wat hy sê of doen onder leiding van die Heilige Gees geskied, is: Hoe sentraal staan Jesus Christus in dit wat hy sê of doen? Fokus hy op Christus en wat hy gedoen het en sy eer as ons enigste en volkome Verlosser, of op een of ander menslike begeerte?

Ten einde ons in staat te stel om tussen waarheid en leuen te onderskei, gee God, onder andere, ook die gawe om tussen die geeste te onderskei (1 Kor 12:10). Ons kan ook bid dat die Here hierdie gawe sal gee waar ons dit nodig het.

Slot

Tans, soos in elke ander tydvak, hoor ons as kinders van die Here uit verskillende oorde boodskappe wat aanspraak maak dat dit van die Here kom, maar wat ongetwyfeld met mekaar in stryd is. Drie maal sê Jeremia in ons teksgedeelte oor die profete wat ‘n ander boodskap oordra as syne: Moenie luister … nie (Jer 27:14, 16, 17). Dis nie wat hy nie, maar die Here sê, so sê Jeremia vir die volk.

Daar is riglyne wat duidelik uit ons teks word:

  • Is die onderliggende probleem wat geïdentifiseer word ernstig, of bloot oppervlakkig? Die vals profeet onderspeel die erns van die probleem ter wille van die mense.

  • Is dit ‘n boodskap wat mense graag wil hoor? Indien wél is die gevaar van vals profesie wesenlik, omdat die ware evangelie gekenmerk word daardeur dat dit teen ons grein ingaan.

  • Staan Christus sentraal in die boodskap wat jy hoor, of geniet mense en hulle behoeftes voorrang?

Ons kan bid dat die Here ons die gawe van onderskeiding deur sy Gees sal gee.

AMEN

Die preek is beskikbaar in .pdf-formaat. Kliek op die naam wat volg: (2015 07 12) Moenie na die vals profete luister nie Jer 27 v14tot22

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *